Cynhadledd ymchwil dementia gyntaf Cymru yn arddangos dulliau arloesol o ofalu

Mae cynhadledd a oedd yn canolbwyntio ar ymchwil wedi cysylltu arbenigwyr dementia o bob cwr o'r DU a thu hwnt am y tro cyntaf yng Nghymru.

Daeth y Gynhadledd Ymchwil Gofal Dementia gyntaf erioed, a hwyluswyd gan Berfformiad a Gwella GIG Cymru, ag ymchwilwyr, ymarferwyr, gofalwyr, a'r rhai sydd â phrofiad bywyd ynghyd i archwilio dyfodol gofal dementia.

Darparodd y digwyddiad ar-lein le ar gyfer cydweithio a chyfnewid gwybodaeth trwy gyflwyniadau, sesiynau grŵp, a chyfleoedd rhwydweithio.

Roedd themâu’r diwrnod yn cynnwys yr angen brys i wneud ymchwil i ddementia yn fwy cynhwysol, yn enwedig ar gyfer cymunedau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol ac sydd wedi’u hymylu.

Archwiliodd cyflwyniadau, sydd ar gael trwy dudalen we’r Gynhadledd Ymchwil Gofal Dementia Rhithwir tan fis Rhagfyr, strategaethau atal dan arweiniad y gymuned, gan gynnwys gweithio gyda chymunedau i ddatblygu dulliau ymgysylltu sy'n sensitif i ddiwylliant, arferion recriwtio cynhwysol, a dulliau i sicrhau bod ymchwil yn adlewyrchu amrywiaeth y rhai yr effeithir arnynt gan ddementia.

O dechnolegau cynorthwyol ac offer diagnostig i ailgynllunio gwasanaethau a phlatfformau digidol, roedd y gynhadledd yn arddangos arloesiadau sy'n cefnogi pobl sy'n byw gyda dementia, ac yn dangos sut y gall technoleg ac ymchwil weithio law yn llaw i wella ansawdd bywyd a darpariaeth gofal.

Tynnodd y digwyddiad sylw hefyd at bwysigrwydd cydweithio ar draws y byd academaidd, iechyd a gofal cymdeithasol, y trydydd sector, a sefydliadau cymunedol. Dangosodd astudiaethau achos a gyflwynwyd drwy gydol y dydd sut mae partneriaethau traws-sector yn sbarduno ymchwil effeithiol a newid ystyrlon.

Rhannwyd canfyddiadau o Adroddiad Arolwg 2025 Cymdeithas Alzheimer’s ar Brofiadau Bywyd o Ddementia , gan ddatgelu bod:

• 73% o bobl â dementia yn teimlo'n orbryderus neu'n bryderus am eu symptomau.
• 42% yn nodi teimladau o gywilydd neu stigma.
• llai na dau o bob pump yn credu bod gofal dementia yn flaenoriaeth i'r llywodraeth.
• 70% o ofalwyr di-dâl yn profi effeithiau negyddol ar eu hiechyd, eu llesiant, neu eu bywydau cymdeithasol.

Dywedodd Michaela Morris, Rheolwr Gwella Gwasanaethau Iechyd Meddwl Cenedlaethol ac Arweinydd Dementia: “Tynnodd y gynhadledd sylw at y ffaith nad mater clinigol yn unig mo dementia ond her gymdeithasol ddwys sy’n effeithio ar bron i filiwn o bobl yn y DU. Y tu ôl i bob ystadegyn mae stori bersonol - unigolyn, teulu, ac yn aml gofalwr di-dâl yn llywio realiti emosiynol ac ymarferol cymhleth.

“Ailddatganodd y siaradwyr bwysigrwydd Llwybr Safonau Dementia fel fframwaith ar gyfer gwella gofal drwy ddulliau ymatebol, hygyrch a chydweithredol. Bydd cyflawni newid parhaol yn gofyn am weithredu ar y cyd - hyrwyddo diagnosis cynnar, lleihau stigma, cefnogi gofalwyr di-dâl, a gwreiddio gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn ar bob lefel.

“Hoffwn ddiolch yn ddiffuant i’r holl siaradwyr, cyfranwyr, a’r sawl a oedd yn bresennol a wnaeth y gynhadledd yn llwyddiant. Gyda'n gilydd, rydym yn llunio dyfodol mwy tosturiol, cynhwysol ac arloesol ar gyfer gofal dementia.”

Mae pob sesiwn gynhadledd ar gael i'w gweld am gyfnod cyfyngedig drwy blatfform vFairs, yma.

Dysgwch ragor am waith y rhaglen ddementia genedlaethol yma.