Timau ar draws y GIG yn mynd i'r afael â datgyflyru mewn ysbytai fel rhan o bartneriaeth newydd

Mae mwy na 30 o dimau ar draws y GIG yn cymryd camau i atal cleifion rhag datgyflyru pan fyddant mewn ysbyty fel rhan o bartneriaeth rhwng Gweithrediaeth GIG Cymru a byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau.

Bellach yn yr ail gam, mae'r Bartneriaeth Gofal Diogel yn creu gofod gwarchodedig lle mae byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau yn cael eu hyfforddi a'u cefnogi gan Weithrediaeth GIG Cymru i gyflawni blaenoriaethau ansawdd a diogelwch cenedlaethol ar draws eu systemau.

Mae datgyflyru yn un o feysydd blaenoriaeth y bartneriaeth ac mae'n adeiladu ar waith y Rhaglen Genedlaethol Chwe Nod ar gyfer Gofal Brys a Gofal mewn Argyfwng. Gellir disgrifio datgyflyru fel dirywiad yng ngalluoedd ffisiolegol, seicolegol a gweithredol person a achosir gan newidiadau corfforol cymhleth, y gellir eu hosgoi'n aml. Mae ffactorau fel gorffwys yn y gwely am gyfnod hir a gwendid cyhyrau cysylltiedig yn ffactorau sy'n cyfrannu at ddatgyflyru person yn yr ysbyty, sydd ag effeithiau negyddol hirdymor sylweddol ar iechyd a llesiant cyffredinol person.

Dywedodd Richard Bowen, Cyfarwyddwr Cenedlaethol y rhaglen Chwe Nod ar gyfer Gofal Brys a Gofal mewn Argyfwng, “Mae atal datgyflyru wedi bod yn elfen graidd o waith y rhaglen chwe nod am y ddwy flynedd ddiwethaf. Mae wedi'i wreiddio yn y fframwaith optimeiddio llif cleifion mewn ysbytai a gyhoeddwyd gyntaf ym mis Rhagfyr 2022.

“Mae’r rhaglen chwe nod wedi bod yn gweithio gyda byrddau iechyd ledled Cymru yn ystod y cyfnod hwn i gefnogi dysgu a thrawsnewid ar draws y system o ran datgyflyru. Rwy'n falch iawn o fod bellach yn cydweithio â chyfarwyddiaeth Ansawdd, Diogelwch a Gwella yng Ngweithrediaeth GIG Cymru i gefnogi'r gwaith hwn ymhellach, a fydd yn gwneud gwahaniaeth sylfaenol i'r cleifion yn ein gofal."

Mae datgyflyru wedi'i adnabod fel blaenoriaeth ansawdd a diogelwch allweddol gan fyrddau iechyd, ymddiriedolaethau, Gweithrediaeth GIG Cymru a Llywodraeth Cymru. Dechreuodd y gwaith ym mis Hydref 2024 i lunio'r ffrwd waith Atal Datgyflyru fel rhan o gam nesaf y Bartneriaeth Gofal Diogel, trwy weithgaredd cyd-ddylunio gyda chydweithwyr ar draws GIG Cymru a chynrychiolwyr cleifion.

Ers hynny, mae'r Weithrediaeth wedi gwahodd cydweithwyr ar draws GIG Cymru i ymuno â gweminar ar ddatgyflyru. Esboniodd timau sut mae datgyflyru yn digwydd yn yr ysbyty, yr effaith y mae'n ei chael ar hyd arhosiad claf ac iechyd cyffredinol, a syniadau ar sut y gellid atal hyn. Clywodd y rhai a oedd yn bresennol hefyd gan gyfrannwr cyhoeddus a rannodd ei phrofiad personol o ddatgyflyru fel claf ond hefyd fel anwylyd yn gweld hyn yn digwydd i deulu a ffrindiau.

Yna gofynnwyd i'r rhai a oedd yn bresennol gyflwyno syniadau a phrosiectau sy'n cyd-fynd â'r meini prawf ar gyfer atal datgyflyru, fel rhan o broses mynegi diddordeb. Mae prosiectau llwyddiannus wedi cael eu datblygu gan dimau sy'n ffurfio cydweithrediad dysgu lle mae gwaith bellach ar y gweill.

Dywedodd Dominque Bird, Cyfarwyddwr Cenedlaethol Dros Dro Ansawdd, Diogelwch a Gwella, Gweithrediaeth GIG Cymru: “Rydym wrth ein bodd ein bod yn gwneud mwy na phrosiectau fel rhan o’r ffrwd waith hon, sy’n cynnwys timau yn ymuno â ni o ymddiriedolaethau ym Mryste a Gogledd Iwerddon. Bydd timau’n cael eu hyfforddi a’u cefnogi i brofi gwelliannau bach yn eu meysydd gyda’r gobaith o ddarganfod newidiadau cynaliadwy y gellir eu lledaenu a’u hehangu.

“Byddwn yn dilyn model dysgu cydweithredol lle byddwn yn cadw mewn cysylltiad â thimau trwy gymysgedd o alwadau hyfforddi a sesiynau dysgu. Mae sesiwn ddysgu olaf wedi'i chynllunio ar gyfer mis Tachwedd lle bydd timau'n cyflwyno canfyddiadau a gwersi a ddysgwyd o’u prosiect y gellir eu rhannu â'r system ehangach.

“Rydym yn gweithio’n agos gyda’n cyfrannwr cyhoeddus ac yn annog timau prosiect i gynnwys pobl sydd â phrofiad bywyd fel rhan o’u gwaith, fel ein bod yn derbyn adborth uniongyrchol gan y rhai y mae’n effeithio fwyaf arnynt. Drwy gyd-gynhyrchu'r gwaith hwn gyda defnyddwyr gwasanaeth, mae ein ffocws yn cynnal diogelwch ac ansawdd cleifion.”

Mae timau prosiect yn gweithio o dan un o bedair prif thema datgyflyru sef: atal ac adnabod datgyflyru, hyrwyddo gweithgaredd gweithredol, rheoli ymataliaeth a swyddogaeth wybyddol.

Mae timau'n cyfarfod am y tro cyntaf heddiw (dydd Iau 8 Mai) yn ystod sesiwn ddysgu un, lle maen nhw'n dysgu mwy am y wyddoniaeth y tu ôl i ddatgyflyru, awgrymiadau ymarferol i annog cyfranogiad y cyhoedd a chyfranogwyr a dechrau eu cynlluniau prosiect.

Byddwn yn parhau i gyhoeddi diweddariadau ar ein gwefan a'n sianeli cyfryngau cymdeithasol wrth i'r ffrwd waith hon fynd rhagddi.

Am ragor o wybodaeth am y Bartneriaeth Gofal Diogel, neu waith y Bwrdd Gweithredol, ewch i'r wefan.